|
 |
Rahim içi gelişme geriliği (Intrauterine growth retardation, IUGR) anne
karnındaki bebeğin gebeliğin yaşına göre olması gerekenden küçük olduğu
anlamına gelir.
 | Dengeli beslenmeyen ve genel sağlık durumu kötü
olan
| Çok genç yaşta olan
| Sigara içen
| Gebe kalmadan önce kilosu çok az olan
| Daha önceki gebeliklerinde düşük doğum ağırlıklı
bebek doğurmuş olan
| Düzenli olarak madde yada belirli ilaçları kullanan
| | | | | |
kadınlar IUGR için aday kişilerdir. Ayrıca yüksek
tansiyon, böbrek hastalığı, diyabet, kalp hastalıkları, otoimmun hastalık
adı verilen bağışıklık sistemi hastalıkları, plasenta yetmezliği, bebeği
etkileyen bazı enfeksiyonlar, konjenital anomaliler ve genetik hastalıklar
bebeğin rahim içinde gelişmesine engel olabilir.
Teşhis
Rutin muayeneler esnasında rahimin olması gerekenden küçük olarak saptanması
ve/veya ultrasonografide bebeğin yaşına göre olması gerekenden daha hafif ve
küçük olması ile konur. Bebeğin yapılan ölçümleri normal değerlerin alt ve
üst sınırları arasında olmalıdır. IUGR simetrik ya da asimetrik olabilir.
Simetrik IUGR'da kronik patolojiye bağlı olarak bebeğin kilosu da dahil tüm
ölçümleri olması gerekenden düşüktür. Asimetrik IUGR ise genelde gebeliğin
son dönemlerinde aniden ortaya çıkan yüksek tansiyon veya diyabet gibi
hastalıklar neticesinde bebeğin yağ depolarının azalmasıdır. Bu durumda
bebeğin baş ve bacak boyu normal ancak karın çevresi ve kilosu normalden
azdır.
Gerçekte IUGR tanısı koymak son derece zordur. Özelikle oluşum hatalarından
kaynaklanan sorunlar hatalı olarak IUGR tanısı koydurabilir. Son adet
tarihinin doğru olarak bilinmemesi, daha önceden rutin kontrollerin olmaması
aslında normal olan bir gebeliğin IUGR olarak teşhis edilmesine neden
olabilir. Bu nedenle IUGR tanısı koyarken ultrasonografide bebeğin baş
çevresi, baş çapı, karın çevresi ve uyluk kemiği ölçümleri bir arada
değerlendirilir. Bu ölçümlerin olması gerekenden 2 hafta geride olması IUGR
tanısını güçlendirir. Takiplerde bu gerilik artarak devam ediyor ise tanı
büyük olasılıkla kesinlik kazanır. Bazen de bebeğin ailesel yapısı nedeni
ile küçük olması hatalı olarak IUGR olarak yorumlanabilir.
IUGR ve riskli gebeliklerde oldukça yardımcı bir tanı yöntemi de halk
arasında renkli ultrason olarak da bilinen doppler ultrasonografidir. Burada
bebeğe giden damarlardaki kan akımları değerlendirilir.
Tedavi
Rahim içi gelişme geriliğinden şüphelenildiği durumlarda ilk önce rahimin
boyu ölçülür ve bebeğin büyüklüğü tahmin edilir. Ultrason incelemesi ile
bebeğin ölçümleri yapılır. Eğer IUGR şüphesi kuvvetli ise gebeye yatak
istirahatı, sigarayı bırakması, ve diyetini düzenlemesi önerilir. Olası bir
enfeksiyon açısından incelemeler yapılır.Haftada 1 ya da 2 kez NST yapılır.
Bebeğin kalp atımlarının bozulması ve 2-3 hafta süreyle büyümenin
duraklaması bebeğin ciddi tehlike altında olduğunun belirtisidir.Böyle bir
durumda durum değerlendirmesi yapılarak gebeliğin sonlandırılmasının bebek
için yaşam şansını yükselteceği sonucuna varılırsa sezaryene karar
verilebilir. IUGR'da bebeği bekleyen tehlikeler şunlardır:
| Oksijen yetersizliği
| Kan şekerinde düşme
| Kan kalsiyum düzeyinde düşme
| Bilirubin düzeyinde artış ve sarılık
| Fetal distres
| Bebek ölümü
| | | | | |
Gelişme geriliğine neden olan faktörler her zaman tam
anlamı ile kontrol edilemeyebilir. Ancak yine de kontrol edilebilen
faktörlere dikkat edilmelidir. Annenin dengeli beslenmesi, sigara
kullanmaması, stres yaratacak olaylardan kaçınması, düzenli egzersiz
yapması, düzenli uyku uyuması ve dinlenmesi son derece önemlidir.
Ayrıca herhangi bir şikayet olmasa bile düzenli olarak kontrollere gidilmesi
olayın erken dönemde tanınması ve önlem alınmasına yardımcı olabilir. |
|
